Одо Кундемыште 70 утла тўрлє калык ила. Нунын коклаште
марий-влак чот дене визымше верыште улыт да калык шочмо верышт деч єрдыжтє
улыт. Санденак нунын ончылно шке шотан культурыштым, йўлаштым, шочмо йылмыштым
арален кодаш да тидым самырык влак коклаште шараш кугу юодыш шога. Тыгодымак
тўрлє калык влак (этнос-влак) коклаште самырык ўдыр-рвезышт коклаште ваш
келшымашым да ваш умлымашым вия†ден шогымаште.
2001 ий апрельыште (вўдшор тылызыште)
респупликысе самырык мер организации шочын «Удмурт Республикысе «Ўжара» марий самырык
мер ушем» ышталтын. Тиде жапыште мемнан ушемна «Одо марий ушем» дене пырля «Марий касым», марий
дискотекым, ямдылен да эртарен колтен. Тыгак Удмурт Республикысе самырык-влак
дене пашам ыштыме шотышто комитет дене пырля Каракулин районысо Шопкер
(Усть-Сакла) ялыште самырык тукымын вашлимашыжым да «Эн мотор да уста марий ўдыр» конкурсым
эртарен.
Тиде ийынак ке†ежым ме Удмурт Республикысе национальный политик
шотышто комитетын эртарыме «Дружба» (Келшымаш) караван межнациональный
(наций-влак кокласе) лагерьыште участвоватленна. Ке†ежымсе ты мероприятийын полшымыж
дене мемнан ушемнан е†же влак удмуртийыште илыше калык-влакын историйыштым,
культурыштым, йўлаштым пален налыныт да тудын деке чакрак лийыныт. Тугак тўрлє
калык коклаште келшымашым да икте-весе коклаште культур йылме дене кутурмашым
пе†гыдемденыт.
Организацийыш кызыт 200 наре е† пура.
Мемнан радамыштына Ижевск оласе гына
огол, а Удмурт Республикысе районласе да моло олаласе самырык влакат пурат.
Тидлан республикысе ке†еж вашлиймаш влакат полшеныт. Первичный
организаций-влак Алнаш, Грах, Каракулин,
Кияс, Кизнер районлаште почылтыныт.
Марий тўвыра кас, конкурс, лекций да
моло мероприятийын полшымыж ден самырык-влак шке калыкыштын йўлажым, культурын
у тўсыжым, историйжым пален налыч. Удмурт Республикысе Марий самырык ушем
«Ўжара» (Заря) одо, сўас, еврей, немыч самырык ушем-влак дене пырля «Вместе»
(Пырля) ассоцияцийыш пурат. Пырля ыштыме мероприятий-влак (КВН, ке†еж лагерь)
полшымо денекалык кокласе кыл пе†гыдемын, тўрлє культуро-влак дене палыме
лийыныт.
Кызытсе жаплан эше Марий Эл да
финн-угор тўня организаций-влак дене пе†гыде кыл лийын шуктен огыл, тў†
проблема – мемнан организацийын шке помещенийже уке.
Организацийын ыштышаш пашаже:
1.
Марий калыкын культурыжым,
йўлажым иландараш да умбакыже шуяш, йылмым вия†дараш;
2.
Марий культурын да йўлам тунемашым
убакыже шуяшлан эртаралтеш мирий культур вашлиймашым, лекций, семинар, марий
кас, «Эн мотор да уста марий ўдыр» конкурс, марий муро конкурс-влакым
эртаралтеш;
3.
Организацийын ыштышаш
пашажым шуктышашлан верч «Вместе» (Пырля) ассоцияцийыш пурышо да Удмурт
Республикысе, Марий Эл, финн-угор тўня (МАФУН), кугжаныш национальный самырык организаций-влак дене
кылым кучымаш;
4.
СМИ дене пашам ышташ, мемнан
организацийын информационный лышташым лукташ инициативный группым погаш.
«Ылыжмаш» (Возрождение) программе почеш пашам ыштыме.
«Ўжара» (Заря) марий самырык ушемын вуйлатышыже Н.В.Култашева
