«Онар»

Мишкан районысо марий тукымын “Онар” рўдерже Измар ялыште верланен.Тудым верысе пеле кыдалаш школышто Историйым туныктышо С.Ш.Шамиев вуйлата. “Онар” мер ушемлан шотлалтеш, садлан тудын шкенжын флагше, эмблемыже расчетный счетшо уло.Икманаш “Онар” - закон почеш пашам ыштыше рўдер. Тудын нерген келынрак пален налаш манын, рўдерже вуйлатышыже С.Ш.Шамиев деч йодыштмо.

- Степан Шайдулинович эмблемысе шым лукан шўдырда мом ончыкта?

- Конференцийлаш коштмем годым колынам ыле: шўдыран лукшо шуко гын, тудын вийжат кугу. Тиде шўдыр мыланна тушманым сенен, нелылыкым йол йымалан тошкен, шым гана сенен,ончыко кайме корным ончыкта.

- Рўдерын шуктымо пашажат шагал огыл?

- “Онар” шке ончылныжо тыгай задачым шынден: Пошкыт кундемыште, тыгак моло верыште илыше марий калыкын духовный культурыжым, ойпогыжым, йўлажым шымлаш, Юмылан кумалме вер-влакым, пўртўсым араллаш, марий ўдыр - рвезе - влаклан кызытсе неле илыш толкынышто верым муаш полшаш.

Шонымашым илышыш пурташлан ме тўрлє мероприятий, конкурс, пайрем-влакым эртарена.Мутлан, кандашымше март лўмеш пошкудо Тымбай ялыште “Авамын “Шєртньє кидше” конкурсым эртарен колтышна. “Чолга шўдыр - 97” марий муро пайрем чылалан келшыш. Тыште школыш коштдымо йоча гыч тў‰алын илалше марте шке вийыштым тергышт. Икмынярыштын лўмыштымат каласыме шуеш, нуно мыланна эреат полшаш ямде улыт. Тиде - школышто туныктышо М.Сайфутдинова, верысе фельдшер пунктышто тыршыше С.Пайдиева, колхозын лаборантше Р.Яикбаева. Шўшпык йўкышт дене ныл - кут ияш акак - шўжарак Сайметовамыт ден Яикбаева куандарышт.

Тыгак спорт ден кылдалтше ятыр мероприятий, та‰асымаш эртаралтыт. Волейбол, тенис, баскетбол ден ўчашен модыт. Рўдер пелен тўрлє секций - влак пашам ыштат. Тидлан школын спортзалжым кучылтына.

- Мир дене кылдалтше йодышым огыда ончо мо?

- Самырык улмылан, очыни, политикыш пешыжак огына шўшкылт: вийнат шагалрак, опытнат але изирак гай чучеш. Но ик жап гыч меат шкенам ончыктена.

– Тендан организацийда Измар ял кундемым веле авалта?

– Тыге тўналынна: эн ончы ял калык, вара “Первомайский” тўшко паян озанлык ушныш, ынде пўтынь районым авалташ шонена. Паша лектышна шинчалан койшо.

– “Онар” клубын штабше, вуйлатыше рўдыжє, тудлан полшышо спонсор -влак нерген икмыняр шомакым каласыза.

– Штабна Измар ялын клубыштыжо верланен. Вуйлатышыже мый улам, полышкалшем (вице - призидент) – В.Сайфутдинов, тудо тений Уфасе пединститутыш тунемаш пурнеже. Шкенан бухгалтерна, тале художникна уло.

Мутат уке, чыла пашалан окса кўлеш. Тидын шотышто Уфаште верланыше “Модель - сервис” фирмын президентше В.И.Сайпанова пеш кугын полшен шога. Тиде поро марий ўдырамаш мыланна окса дене веле оггыл полша, тыгак тўрлє ўзгар, поро шомакше денат мыланна лишыл. Мишкан районын администрацийже ден районысо ўдырамаш совет эре пеленна улыт. Чылаштлан пеш кугу таум ойлена. А Вера Искандаровналан шўдє коло гана тыге манын кертына.

– “Первомайский” озанлыкын вуйлатышыже тендам кузе онча?

– Ме чўчкыдынак шкенан деке унам ўжына. Вучымо е‰на коклаште мурызо Полина Итальева, тыгак моло артист - влак улыт. Вес ганат толаш кумылышт лийже манын, нуным кўлеш семын вашлийман. Чыла тидыже мыланна огыл, калыклан кўлеш. Озанлык деч изирак полышым (шылым, мутлан) йодаш перна. Но председатель шукыж годым мемнам шєрынрак ончалеш.

– Ончыкылык шонымашда могайрак?

– Ыштышаш паша шуко, тазалык гына лийже. Эн ончычак кумалтыш йыр памаш - влакым эрыктыман. Ожнысо шелык олмышто (тушто кугу кумалтыш - влак эртеныт) кызыт шурным куштат. Тиде верым налын, уэш пушенгым шындынена. Пўрен гын, Измар да Токтар ял калык дене, “Первомайский” тўшка паян озанлык деч ойырлен, “Онар” агрофирмым ышташ шонена. Калык тореш огыл. Марий Элысе мемнан гай рўдер дене кылым кучаш ямде улына.Нуно ийгот, опыт дечат мемнан деч кугурак, виянрак улыт. Икте - весылан полшаш тў‰алына ыле.

Тыгеракын ила, шўла “Онар” рўдер. А тудын вуйлатышыже тиде паша деч посна Уфасе пединститутын аспирантурыштыжо туемеш, “Эрвелмарийын культурыжо, илыш - йўлаже” тема дене кандидат пашам араллаш ямдылалтеш. Тыгодымак школышто туныкта, пєрттым чо‰а ... Икманаш, чыла вереат шуеш. Коеш, вуйлатыше шкежат Онар гай тале улеш. Тугеже рўдерын ончыкылыкшо сай лиеш. Ме нунылан се‰ымашым тыланена, тек чыла шонымышт шукталтеш.

И.Ябердина.